Zawarte na stronie materiały mają charakter informacyjny. Przed rozpoczęciem noszenia soczewek kontaktowych należy się UDAĆ DO LEKARZA OKULISTY , celem dokładnego zbadania wzroku i doboru odpowiednich soczewek kontaktowych. Lekarz okulista oprócz szczegółowych badań, udzieli instruktażu z zakładania i pielęgnacji soczewek kontaktowych. Ważne jest również przeprowadzenie ogólnego wywiadu dotyczącego stanu zdrowia pacjenta i braku przeciwwskazań do noszenia szkieł kontaktowych oraz przestrzeganie wizyt kontrolnych w gabinecie okulistycznym.
Definicje
Moc soczewki ( moc sferyczna ) – ilość dioptrii korygująca wadę wzroku. Może się różnić od mocy szkieł okularowych , gdyż soczewka kontaktowa znajduje się bliżej oka niż szkło okularowe;
Dioptria - jednostka mocy optycznej; oznaczana jako 1dpt. lub 1D; dodatnie liczby określają soczewki skupiające ( stosowane przy nadwzroczności), a ujemne - soczewki rozpraszające (stosowane przy krótkowzroczności);
Średnica DIA – zależy od wielkości rogówki . Zbyt duża powoduje zniekształcenie obrazu podczas patrzenia na boki , zbyt mała powoduje rozmazywanie się obrazu, powoduje słabe nawilżenie oka oraz jego dotlenienie;
Promień krzywizny BC – pomiar wykonywany przez lekarza okulistę , zależy od wypukłości gałki ocznej. Prawidłowo dobrany niweluje ryzyko przesuwania się soczewki kontaktowej na oku ;
Astygmatyzm - jest jedną z wad układu optycznego ludzkiego oka zwaną inaczej niezbornością wzrokową. Zazwyczaj występuje równocześnie z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością, przez co dodatkowo potęguje zniekształcone lub zamazane widzenie. Obraz na siatkówce jest wówczas nieostry i rozmywa się jak na poruszonym zdjęciu. Nawet niewielki astygmatyzm może wywoływać bóle głowy i zmęczenie. Jak wynika z badań astygmatyzm dotyczy 50% osób z wadą wzroku.
Wskazówki dotyczące prawidłowej pielęgnacji soczewek kontaktowych
Jedną z najważniejszych zasad, których muszą przestrzegać użytkownicy soczewek kontaktowych jest odpowiednia i regularna pielęgnacja soczewek. Utrzymywanie soczewek kontaktowych w czystości zapobiega ewentualnym infekcjom oka. Aby prawidłowo dbać o soczewki należy przestrzegać wszystkich zaleceń lekarza okulisty, oraz przeczytać uważnie instrukcję obsługi zamieszczoną wraz z płynem do pielęgnacji.Do pielęgnacji soczewek służą tzw. płyny wielofunkcyjne. Zadaniem płynów do pielęgnacji soczewek kontaktowych jest :
- czyszczenie;
- nawilżanie;
- usuwanie lipidów , drobnoustrojów , osadów białkowych i innych drobnych zanieczyszczeń z soczewek kontaktowych
- płukanie i przechowywanie soczewek kontaktowych w dołączanych standardowo pojemniku
Czyszczenie soczewek kontaktowych - sposób postępowania
- Umyj ręce zanim dotkniesz soczewek kontaktowych;
- Nanieś kilka kropli płynu pielęgnacyjnego na soczewkę z obu stron i delikatnie pocieraj przez kilka sekund z każdej strony;
- dokładnie wypłucz soczewkę z każdej strony przez kilka sekund używając płynu do pielęgnacji;
- oczyszczone soczewki należy umieścić w pojemniczku na soczewki , który został wcześniej napełniony świeżą porcją płynu do pielęgnacji.
- soczewki powinny być zanurzone w płynie pielegnacyjnym przez kilka godzin .
UWAGA - nigdy nie należy używać tego samego płyny dwa razy. Dla osób, które korzystają z soczewek kontaktowych okazjonalnie doskonałym rozwiązaniem są jednodniowe soczewki kontaktowe. Jednodniową soczewkę kontaktową po prostu wyrzucamy po to, żeby następnego dnia zastąpić ją nową.
Czyszczenie pojemniczka do przechowywania soczewek kontaktowych jest tak samo ważne jak czyszczenie samych soczewek !
Oto proste wskazówki jak utrzymać w czystości pojemniczek :
- wylej płyn z pojemniczka po załozeniu soczewek;
- pozostaw pojemniczek do wyschnięcia , po czym go zamknij ( środkowisko wilgotne jest idealne do namnażania się drobnoustrojów , dlatego należy pozostawić pojemnik do wyschniecia);
- codziennie używamy świeżego płynu do płukania pojemniczka;
- regularnie wymieniaj pojemniczek , najlepiej co 2-3 miesiace.
Zakładanie soczewek kontaktowych
- Umyj dokładnie ręce używając bezzapachowego mydła , osusz ręce używając do tego celu ręcznika nie pozostawiającego włosków; nie używaj żadnych kremów do rąk – pozostawią na soczewce tłusty „film” ;
- Soczewki powinno się zakładać nad czystą i gładką powierzchnią ,aby w razie upadku soczewki łatwo ją znaleźć i przepłukać w płynie pielęgnacyjnym;
- Wyjmij soczewkę z pojemniczka , upewnij się ,że nie jest uszkodzona
- Zakładanie rozpoczynaj zawsze od tej samej soczewki -prawej lub lewej
- Umieść soczewkę na opuszce palca wskazującego , sprawdź czy soczewka jest na prawidłowej stronie ( prawidłowo ułożona soczewka ma zewnętrzne krawędzie owalne, jeżeli brzegi są nieznacznie skierowane na zewnątrz należy ustawić ją na prawidłową stronę)– pomocne są znaczniki stron soczewki ;
- Palcem wskazującym i środkowym drugiej ręki rozchyl górną i dolną powiekę oka;
- Skieruj wzrok ku górze , staraj się nie mrugać. Mruganie najbardziej przeszkadza podczas zakładania soczewek –szczególnie podczas pierwszych prób zakładania soczewek;
- Umieść soczewkę w dolnej części oka. Soczewka powinna sama usadowić się na środku oka;
- Gdy poczujesz ,że soczewka przyczepiła się do oka, puść powieki i delikatnie zamrugaj oczami;
- Jeżeli poczujesz jakikolwiek dyskomfort natychmiast wyjmij soczewkę z oka , przemyj ją ,sprawdź czy nie ma drobnych uszkodzeń , czy nie ma drobin powodujących dyskomfort noszenia i ponownie rozpocznij procedurę nakładania soczewki na oko. W przypadku kilkukrotnych prób – zrób kilkuminutową przerwę ,aby oko odpoczęło i rozpocznij procedurę zakładania od początku wg powyższych wskazówek;
- Drugą soczewkę zakładaj dokładnie w taki sam sposób;
- Soczewki zawsze zakładaj w tej samej kolejności , aby uniknąć pomylenia.
Zdejmowanie soczewek kontaktowych
- Umyj dokładnie ręce używając bezzapachowego mydła , osusz ręce używając do tego celu ręcznika nie pozostawiającego włosków; nie używaj żadnych kremów do rąk – pozostawią na soczewce tłusty „film” ;
- Soczewki powinno się zdejmować nad czystą i gładką powierzchnią ,aby w razie upadku soczewki łatwo ją znaleźć i przepłukać w płynie pielęgnacyjnym;
- Zdejmowanie rozpoczynaj zawsze od tej samej soczewki -prawej lub lewej
- Palcem wskazującym i środkowym lewej ręki rozchyl i przytrzymaj górną i dolną powiekę oka. Gdy nabierzesz wprawy będziesz mógł zdejmować soczewkę przytrzymując tylko dolną powiekę oka.
- Skieruj wzrok ku górze , opuszkiem palca wskazującego prawej dłoni delikatnie zsuń soczewkę w dół na białkówkę oka;
- Delikatnie uszczypnij soczewkę pomiędzy palec wskazujący a kciuk i zdejmij ją z oka;
- Umieść soczewkę w ( wypełnionym świeżym płynem pielęgnacyjnym) , odpowiedniej komorze pojemniczka;
- Jeżeli Twój lekarz okulista zalecił mechaniczne czyszczenie soczewek lub wymaga tego stosowany płyn do pielęgnacji, przed umieszczeniem soczewki w płynie, wykonaj zalecane czynności zgodnie z instrukcją lub poradą lekarza. Ogólne zasady – patrz Czyszczenie soczewek kontaktowych - sposób postępowania
- Drugą soczewkę zdejmij dokładnie w taki sam sposób;
- Soczewki w pojemniczku powinny być całkowicie zanurzone. Zakręć pojemniczek;
- Pozostaw soczewki w pojemniczku przynajmniej na kilka godzin.
Zawsze obchodź się z soczewkami w sposób delikatny.
Tuż przed zdjęciem soczewek możesz użyć specjalnych kropel nawilżających do soczewek kontaktowych. Jedna lub dwie takie krople zaaplikowane do każdego oka nawilżą soczewki i ułatwią ich zdjęcie.Jeśli brzegi soczewki się skleiły, nanieś na soczewkę kilka kropel wielofunkcyjnego płynu do płukania soczewek i potrzyj delikatnie, tak aby krawędzie się rozkleiły.
Rodzaje soczewek kontaktowych
Soczewki kontaktowe można podzielić na kilka kategorii :
1. w zależności od trybu noszenia dzielimy na :
- Soczewki kontaktowe do noszenia w trybie dziennym – zdejmuje się je na koniec dnia , po czym należy je wyczyścić ,zdezynfekować i przechować pojemniczku na soczewki. Po upłynięciu czasu użytkowania soczewek , np. dwóch tygodni, wyrzuca się je i wymienia na nową parę.
- Soczewki kontaktowe do noszenia w trybie ciągłym – można je nosić zarówno w dzień jak i w nocy bez konieczności zdejmowania, nawet podczas snu. Przeznaczone są do noszenia bez przerwy, nawet podczas snu. W zależności od rodzaju nosi się je do 30 dni i nocy.
2. w zależności od częstości wymiany soczewek kontaktowych :
Materiał ,z którego wykonane są soczewki kontaktowe wpływa na ich trwałość i zalecany tryb wymiany. Ze względu na stopień uwodnienia soczewek , który wpływa na lepsze nawilżenie soczewki, wpływa jednocześnie na podatność na zabrudzenia osadem białkowym i innymi drobinami , odwodnienie a przez to zmniejszenie trwałości soczewek.
- Soczewki kontaktowe jednodniowe – przeznaczone do jednodniowego noszenia. Po zdjęciu wyrzuca się je , a następnego dnia zakłada nową ,świeżą parę. Soczewki te nie wymagają czyszczenia oraz przechowywania
- Soczewki kontaktowe dwutygodniowe – przeznaczone do dziennego noszenia i wymiany po dwóch tygodniach użytkowania
- Soczewki kontaktowe miesięczne – przeznaczone do dziennego noszenia i wymiany po miesiącu użytkowania
- Soczewki kontaktowe kwartalne – przeznaczone do dziennego noszenia i wymiany po 3 miesiącach użytkowania
3. w zależności od tworzywa , z którego są wykonane:
- Miękkie soczewki kontaktowe - wykonanych z tworzyw , w których zawartość wody stanowi do 70% . Dzięki temu są miękkie i łatwo przepuszczają gazy. Czas adaptacji oka do miękkiej soczewki jest zazwyczaj krótki i oko szybko przyzwyczaja się do jej obecności.
- Twarde soczewki kontaktowe – wykonane z polimetakrylanu metylu , do wymiany tlenu dochodzi pod soczewką ,dzięki stałej wymianie łez .Czas adaptacji oka do soczewek twardych jest zazwyczaj dłuższy niż w przypadku miękkich soczewek. Wynalezione zostały także twarde gazoprzepuszczalne soczewki kontaktowe , w których przepuszczalność tlenu jest nawet 2-3 razy większa niż w przypadku miękkich soczewek kontaktowych.
4. ze względu na zastosowanie :
- sferyczne - najczęściej spotykana grupa soczewek kontaktowych , korygująca krótkowzroczność lub dalekowzroczność;
- toryczne - polecane w przypadku astygmatyzmu ( gdy występują nieregularności w krzywiźnie powierzchni rogówki oka ). Korygując zniekształcenia obrazu spowodowane astygmatyzmem , korygują jednocześnie krótko – lub dalekowzroczność;
- progresywne – przeznaczone do osób potrzebujących dwóch par okularów ( do dali i do bliży). Są to soczewki dwuogniskowe i dają ostry obraz przedmiotów dalekich i bliskich oraz obrazów pośrednich dzięki płynnej zmianie mocy wewnątrz soczewki, określanej jako progresywny dodatek mocy;
- kosmetyczne soczewki kontaktowe – podkreślające lub zmieniające kolor oczu . Można je stosować niezależnie od tego czy potrzebujesz korekcji wzroku , gdyż produkowane są w również wersji plano ( 0,00 D ).
Makijaż a soczewki kontaktowe
Nosząc soczewki kontaktowe należy zachować szczególna ostrożność podczas wykonywania makijażu.
Aby soczewki kontaktowe nie uległy zanieczyszczeniu należy :
- założyć soczewki kontaktowe;
- wykonać makijaż uważając ,aby kosmetyki nie dostały się do oczu czy też na powierzchnię soczewek . Zawarte w kosmetykach tłuszcze , oleje i inne składniki stanowią przyjazne środowisko dla bakterii , które mogą zostać przeniesione wraz z nimi na powierzchnię oka lub soczewki i spowodować infekcję oka;
- usuwając makijaż należy w pierwszej kolejności zdjąć soczewki kontaktowe , następnie zmyć makijaż.
Podczas stosowania lakieru do włosów najlepiej zamknąć na chwilę oczy , aby cząstki rozpylonego lakieru nie przykleiły się do powierzchni soczewki kontaktowej.